Pochylając się nad blisko stuletnią historią Uniwersytetu Poznańskiego, nie należy zapominać, że wydarzenia minionych lat mogły potoczyć się zupełnie inaczej. To za sprawą absolwentów Wydziału Matematyczno – Przyrodniczego UP -  Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego – trzech poznańskich kryptologów, szala zwycięstwa w II wojnie światowej przechyliła się na stronę aliantów.

Enigma – maszyna szyfrująca, wynaleziona przez Arthura Scherbiusa, miała zagwarantować niemieckiej armii bezpieczeństwo przekazywania informacji. Odesłała ona do lamusa dotychczasowe systemy kodowania, które były już wówczas nieskuteczne. I choć pierwsza wersja urządzenia, która pojawiła się w marynarce wojennej w 1926 roku, była zaledwie odmianą modelu cywilnego, dostępnego na rynku, to już kolejna, z roku 1930, została opracowana tak, by w niepomierny sposób zwiększyć liczbę kombinacji szyfrów. Odnoszone przez Niemców sukcesy, w zakresie doskonalenia metod ochronnych, skłaniały państwa sąsiedzkie do podjęcia próby rozwikłania tejże zagadki. Prace francuskich kryptologów nad jej rozwiązaniem okazały się bezowocne. Brytyjczycy, uznając kod Enigmy za nierozwiązywalny, nie podjęli wyzwania. Na polu zmagań kryptologicznych pozostali Polacy. 

Obchody 90-lecia UAM potrwają od 5 do 10 maja. Obok oficjalnych uroczystości czeka nas też wiele atrakcji jak chociażby Akademicki Piknik Jubileuszowy.

Oficjalna inauguracja uroczystości jubileuszowych nastąpi we wtorek 5 maja o godz. 16 w Centrum Kultury „Zamek”.

Drugi dzień obchodów 90-lecia stanie pod znakiem konferencji “Tradycje i absolwenci”, która rozpocznie się o 9:30 w budynku przy ul. Szamarzewskiego 89 oraz „Święty Brunon z Kwerfurtu i jego epoka” w gnieźnieńskim Kolegium Europejskim o godz. 15.

Do obchodów rocznicy czynnie włączy się także Biblioteka Uniwersytecka, gdzie będzie można obejrzeć wystawę pod tytułem „Początek. Uniwersytet w Poznaniu. Rok 1919 i następne”. Jej otwarcie odbędzie się o godz. 16. Natomiast o 17 czeka nas odsłonięcie pamiątkowej tablicy w gmachu Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauki.

Śluby 48-godzinne, drużynowe pochłanianie bułek zapijanych mlekiem na czas, zawody sportowe i mnóstwo piwa – trzeba przecież coś robić w trakcie zdobywania tytułu zawodowego, żeby nie zwariować od nauki!

Juwenalia w czasach PRL-u mają bardzo istotną cezurę. Przed 1968 r. zdarzało się nawet, że żacy w czasie swego święta kierowali ruchem na ważnym wówczas skrzyżowaniu przy Okrąglaku. Studenci sami oraz z pracownikami naukowymi organizowali wszelkie imprezy, które odbywały się głównie na wydziałach oraz w akademikach. Wiele zależało od kreatywności młodych ludzi. Były też części oficjalne: otwarcie na Starym Rynku, parada na św. Marcinie. Juwenalia traktowano wtedy jako czas zabawy i spontaniczności w szarówce PRL-u. W ich trakcie raczono się alkoholem domowej roboty, bo piwo w butelkach było drogie. Choć władza pilnowała, by studenci czegoś nie „wywinęli”, atmosfera była swobodna.

Plany inwestycyjne Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, dotyczące budowy jego nowoczesnej siedziby i miasteczka uniwersyteckiego, zostały zatwierdzone już w latach 70. w uchwale Biura Politycznego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i Prezydium Rządu. Podstawowy etap budowy miał się zakończyć na 40-lecie PRL…

Polska Rzeczpospolita Ludowa pełna była statystyk i wyliczeń. Przeliczano dosłownie wszystko – wydajność pracy, ilość czekolady, przysługującej dziecku, czy kilogramy mięsa, potrzebne do wyżywienia rodziny. Nie zabrakło też statystyk dotyczących wykształcenia. I tak obliczono, że wykształcenie podstawowe wiąże się z 40 % wzrostem wydajności pracy, średnie – 100%, zaś wyższe, wraz z okresem odpowiedniej praktyki to wzrost wydajności o ok. 300%!

Nie powinno więc dziwić, dlaczego socjalistyczne władze z przychylnością odnosiły się do planowanej przez UAM rozbudowy. W ówczesnych czasach Uniwersytet postrzegano jako czynnik wytwarzania społeczeństwa socjalistycznego, naukową, ale tez ideologiczną kuźnię elit wiedzy…